Testy zdolności kognitywnych

Testy psychometryczneInteligencja emocjonalna

Testy zdolności kognitywnych (poznawczych) są szerzej znane jako testy zdolności i umiejętności lub testy inteligencji ogólnej. Istnieje duża ilość różnych testów badających ten obszar, stosowanych w rekrutacji i innych procesach związanych z zarządzaniem zasobami ludzkimi, a także w edukacji i doradztwie zawodowym.

Termin zdolności kognitywne określa, jak szybko i dokładnie osoba jest w stanie przetwarzać informacje podane w formie werbalnej, numerycznej, przestrzennej lub abstrakcyjnej. Do pomiaru zdolności kognitywnych służą baterie testów Thomas TST/GIA, składające się każda z pięciu komponentów mierzących spostrzegawczość, wyciąganie wniosków, przetwarzanie informacji podanych w formie werbalnej i numerycznej, orientację przestrzenną, pamięć i koncentrację. Omówimy tutaj różnice między różnymi typami testów mierzących zdolności kognitywne, lecz najpierw przyjrzymy się samym konceptom i sposobowi ich oceniania.

Poznanie (kognicja) jest terminem stosowanym przez psychologów do opisania procesu myślowego. Zdolności poznawcze definiują szybkość przetwarzania informacji - jednym słowem określają, jak szybko osoba jest w stanie przejść od percepcji nowej informacji do wiedzy i praktycznego jej zastosowania w różnych sytuacjach. Jest to uzależnione od zdolności analitycznych, logicznych i umiejętności rozwiązywania problemów.

Testy badające zdolności poznawcze najczęściej są ograniczone czasowo. Wyniki są prezentowane w formie pozycji centylowej, aby odnieść je do skali porównawczej jaką jest dana populacja. Przykładowo, jeśli wynik osoby plasuje się w 36 centylu oznacza to, iż jest on równy bądź lepszy od wyników 36% populacji w jakiej funkcjonuje badana osoba. Populacją może być dowolnie wybrana grupa – np. aktywni zawodowo mieszkańcy danego kraju lub osoby wykonujące określony zawód itd.

Prowadzone są dyskusje czy jako populację można traktować grupę osób pracujących w określonej roli – np. czy populacją mogą być HR Business Partnerzy. Jednak, taka kategoryzacja nie bierze pod uwagę różnic jakie zachodzą między organizacjami i rzeczywistymi funkcjami HR BP. Dlatego częściej wyniki porównywane są z bardziej złożonymi populacjami, co pozwala wyciągnąć miarodajne wnioski na temat wyników poszczególnych osób.  

Istnieje duża ilość testów badających zdolności poznawcze, a wśród nich:

  • Rozumowanie werbalne – rozwiązywanie problemów na podstawie danych podanych jako tekst
  • Zdolności numeryczne - rozwiązywanie problemów na podstawie danych podanych jako liczby
  • Myślenie abstrakcyjne – rozwiązywanie problemów na podstawie danych podanych w formie graficznej
  • Myślenie techniczne – wyciąganie wniosków w oparciu o dane techniczno-naukowe/ zasady mechaniki
  • Logika i wnioskowanie logiczne – wyciąganie wniosków i rozwiązywanie problemów w sposób logiczny
  • Orientacja przestrzenna – zdolność do obracania w przestrzeni kształtów i wizualizacji 3D
  • Umiejętności werbalne – zdolności językowe np. ortografia, gramatyka, rozumienie synonimów, analogii, interpretacja instrukcji
  • Umiejętności matematyczne – umiejętność komfortowego liczenia np. ułamków, procentów, sekwencji numerycznych, rozwiązywania zadań arytmetycznych, interpretacja wykresów 
  • General Intelligence Assessment (GIA)/ Testy do Selekcji i Treningów (TST) – szybkość przetwarzania nowych informacji i odnoszenia ich do konceptów poznanych wcześniej

Testy zdolności poznawczych mogą pomóc Ci pokazać pracodawcy, nauczycielom lub trenerom jak szybko uczysz się nowych rzeczy – czyli jak efektywnie wdrożysz się w pracę; w jaki sposób będziesz podejmować decyzje, czy będziesz w stanie dobrze radzić sobie z sytuacjami które są dla Ciebie nowe lub skomplikowane, czy potrafisz właściwie rozumować i generować rozwiązania problemów.

Niewątpliwie, testy badające zdolności kognitywne pozwalają przewidzieć prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu w określonej roli, jak i zidentyfikować obszary gdzie będzie potrzebne wsparcie lub coaching. Testy zdolności poznawczych są również stosowane w szkołach, jako informacja dla nauczycieli jak zaplanować proces nauczania. Są one predyktorem zarówno akademickiej, jak i zawodowej skuteczności.