Cognitie

PsychometrieEmotionele intelligentie

Tests om het cognitief vermogen te meten kennen we ook wel als geschiktheidstest, capaciteitentest of algemene intelligentietest. Er zijn veel verschillende type testen waarmee je te maken kunt krijgen in het kader van een sollicitatie, studiekeuze of loopbaan-ontwikkelingstraject.

Cognitief vermogen heeft betrekking op hoe snel en accuraat je informatie verwerkt. Informatie die mondeling, numeriek of in ruimtelijke en abstracte vormen wordt weergegeven.
De Thomas General Intelligence Assessment (GIA) meet cognitief leervermogen en capaciteiten op vijf gebieden: Leervermogen, Perceptie snelheid, Cijfersnelheid en accuratesse, Woordbetekenis en Ruimtelijk inzicht. Onderstaand worden verschillende tests voor cognitief vermogen beschreven, waarna nagegaan wordt wat deze testen meten en hoe de scores tot stand komen.

Cognitie is het woord dat psychometrisch deskundigen en psychologen gebruiken voor het beschrijven van denkprocessen. Cognitief vermogen gaat over de denkprocessen die bepalend zijn voor de snelheid van informatieverwerking. Hoe snel ga je van opname en verwerving van kennis naar het behoud ervan, de ordening naast al aanwezige kennis en vervolgens de toepassing ervan in een andere situatie. Dit heeft ook te maken met je oplossingsgerichte, analytische vaardigheden en je vermogen zaken te beredeneren.

Bij een cognitief vermogen test, wordt de tijd die je nodig hebt meestal genoteerd. Je score wordt weergegeven in percentielen en geeft een idee van jouw score ten opzichte van een bepaalde normgroep. Scoor je bijvoorbeeld 36%, dan betekent dit dat je score gelijk is aan of beter dan 36% van de populatie waarmee je wordt vergeleken. Deze steekproef of normgroep kan bestaan uit de Nederlandse beroepsbevolking, of een specifieke branche- of bevolkingsgroep.

De meningen zijn verdeeld over de vraag of de normgroep functie- of branchespecifiek moet zijn. Zo zou je kunnen kiezen voor een normgroep bestaande uit personen die werkzaam zijn binnen human resource management. Maar dit doet dan weer geen recht aan alle verschillen die er zijn tussen organisaties en soorten HRM. Een bredere normgroep zou juist meer zeggen over de prestaties van een individu ten opzichte van de landelijke beroepsbevolking.

Er is een groot aantal cognitieve capaciteitstesten, waarvan enkele het volgende testen:

  • Redeneren - oplossen van concepten die in woorden zijn weergegeven
  • Numeriek leervermogen  - oplossen van concepten die in cijfers zijn weergegeven
  • Abstract leervermogen - oplossen van visuele concepten en beelden
  • Technisch redeneren - het trekken van juiste conclusies gebaseerd op wetenschappelijke en technische basis principes
  • Logica en logisch redeneren - de juiste conclusies trekken en problemen oplossen door logisch te denken
  • Ruimtelijk inzicht - het vermogen om 2D-vormen te manipuleren en te visualiseren in 3D-concepten
  • Verbaal vermogen - gemak en vaardigheid met taal zoals spelling, grammatica, synoniemen, analogieën of schriftelijke instructies
  • Kwantitatief vermogen - gemak en vaardigheid met getallen zoals decimalen, breuken, procenten, getallenreeksen, elementaire rekenkunde, tabellen en grafieken
  • General Intelligence Assessment (GIA) - snelheid van verwerking van nieuwe informatie en de toepassing ervan op datgene wat je al weet

Testen die het cognitief vermogen meten kunnen een werkgever, school of coach laten zien hoe snel je een nieuwe baan of taak oppikt, hoe goed je in staat bent om de juiste beslissingen te nemen onder tijdsdruk, in hoeverre je om kunt gaan met nieuwe of meer gecompliceerde situaties en of jij door logisch na te denken passende oplossingen voor problemen weet te vinden.

Uiteindelijk geven deze cognitieve vaardigheidstesten een sterke indicatie van de verwachte prestaties op het werk. Ze geven tevens aan op welke gebieden ontwikkeling en coaching zinvol kan zijn. Testen van het cognitief vermogen kunnen in scholen worden ingezet om leraren meer duidelijkheid te geven over wat in het onderwijs bijzondere aandacht verdient. Cognitief vermogen voorspelt zowel beroeps- als  onderwijsprestaties.